حسن بيگلرى
103
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
زنان ، عفت جوانمردان و آثار مترتبهء بر آن و همچنين نكات مهمهء ديگر از قبيل علم توحيد و فقه و تعبير خواب ، علم فراست و حسن معاشرت ، آداب سياست و تدبير معيشت ذكر گرديده و مشتمل بر عجايب و غرائب ، حكم و عبرت و اشاراتى است كه در قصههاى ديگر وجود ندارد و هر فصل و حالى از احوالات حضرت يوسف ( ع ) براى غرض و مقصد معينى حكايت شده و هر آيهاش داراى نكات اخلاقى و پند و اندرز است . امير المؤمنين على عليه السّلام ميفرمايد بياموزيد قرآن را كه حاوى بهترين احاديث و سودمندترين قصهها است ، قرآن براى شما از امتهاى گذشته داستانها گويد آنها را افسانه فرض نكنيد چه سراسر حكمت و اندرز است و نيز فرموده هر كس از وقايع گذشتگان عبرت گيرد بينا مىشود و كسى كه بصيرت پيدا كرد ميفهمد و آنكس كه فهميد عالم مىشود . آن بزرگوار فرزند گرامش حضرت مجتبى عليه السّلام را مخاطب قرار داده اهميت تاريخ و طرز تدريس و بهره بردارى از آن را چنين بيان فرموده است : اى فرزند عزيز ، گر چه عمر من همزمان با عمر گذشتگان نبوده است ولى در كارهاى آنان نظر افكنده و در آثارشان سير نمودهام تا جائى كه از كثرت اطلاع ، مانند يكى از آنان به حساب آمدم ، اخبارى كه از پيشينيان دريافت داشتهام بقدرى مرا به وضع آنان آگاه نموده كه گوئى خود شخصا با آنها زندگى كرده و سود و زيان اعمالشان را تشخيص دادهام ، اكنون مجموع اطلاعات تاريخى خود را خلاصه كرده و آنچه مفيد و آموزنده است در اختيار تو ميگذارم . با شرح مراتب بالا بسيار بموقع خواهد بود كه براى انصراف دانش آموزان از خواندن داستانهاى مبتذل و مجعول كه جز فساد اخلاق و متزلزل ساختن مبانى اعتقادات دينى و آداب ملى ، ثمرهء ديگرى ندارد يكى از رشتههاى تحصيلى دانش آموزان و دانشجويان ، درس قرآن و مطالعهء قصهها و استفادهء از حكم و مصالح مندرجهء در اين كتاب شريف قرار داده شود تا در خلال قصههاى آموزنده و نقل وقايع